Indexfondsen zijn de afgelopen jaren steeds populairder geworden bij mensen die willen beleggen zonder er veel tijd aan te besteden. En dat is niet voor niets. Met een gewone spaarrekening levert je geld nauwelijks iets op, terwijl de kosten van leven blijven stijgen. Veel mensen zoeken daarom naar een manier om hun geld te laten groeien. Een beleggingsfonds dat een index volgt, biedt daarvoor een toegankelijk vertrekpunt. Maar hoe werkt het precies, en is het iets voor jou?
Wat een indexfonds doet en waarom dat handig is
Een indexfonds volgt automatisch een beursindex, zoals de AEX in Nederland of de S&P 500 in de Verenigde Staten. Zo’n index is een lijst van aandelen die samen een bepaalde markt vertegenwoordigen. Het fonds koopt dezelfde aandelen als die in de index staan, in dezelfde verhouding. Stijgt de index, dan stijgt de waarde van het fonds mee. Daalt de index, dan daalt het fonds ook. Er is geen fondsmanager die actief beslissingen neemt over welke aandelen te kopen of verkopen. Dat maakt passief beleggen, zoals dit ook wel wordt genoemd, een stuk goedkoper dan actief beheerde fondsen. En lagere kosten betekenen op de lange termijn meer rendement voor jou als belegger.
Het verschil tussen indexfondsen en ETF’s
Veel mensen gebruiken de termen indexfonds en ETF door elkaar, maar er is een klein verschil. ETF staat voor Exchange Traded Fund, wat betekent dat het fonds op de beurs wordt verhandeld, net als een gewoon aandeel. Je kunt een ETF op elk moment van de dag kopen of verkopen. Een traditioneel indexfonds wordt doorgaans maar één keer per dag verhandeld, vaak aan het einde van de beursdag. In de praktijk volgen de meeste ETF’s ook gewoon een index, dus het verschil in strategie is klein. Wat wel uitmaakt, is hoe en waar je ze koopt. Sommige brokers bieden ETF’s aan zonder transactiekosten, terwijl andere brokers kosten rekenen per aankoop. Het loont om dat goed te vergelijken voordat je begint.
Kosten en rendement: waar je op moet letten
Bij beleggen in fondsen die een index volgen, zijn de kosten een van de belangrijkste factoren. De lopende kosten van een fonds worden uitgedrukt in de zogenoemde TER, de Total Expense Ratio. Dit is een percentage van je belegde bedrag dat het fonds jaarlijks in rekening brengt. Bij populaire wereldwijde fondsen ligt dit vaak tussen de 0,07% en 0,20% per jaar. Dat klinkt weinig, maar over twintig of dertig jaar kan het verschil tussen een fonds met lage en hoge kosten oplopen tot duizenden euro’s. Naast de fondskosten zijn er soms ook aankoopkosten bij je broker. Die kun je vermijden door te kiezen voor een broker die geen transactiekosten rekent voor specifieke fondsen. Vergelijk daarom altijd de totale kosten, niet alleen die van het fonds zelf.
Hoe je begint met beleggen in fondsen die een index volgen
Beginnen is minder ingewikkeld dan het lijkt. Eerst kies je een broker, dat is een platform via welke je fondsen kunt kopen. In Nederland zijn meerdere bekende aanbieders actief, zoals grote banken maar ook online brokers. Daarna open je een beleggingsrekening, wat meestal online geregeld is met een geldig identiteitsbewijs. Vervolgens kies je een fonds. Een veelgekozen optie is een fonds dat de MSCI World index volgt. Daarmee beleg je tegelijk in honderden bedrijven uit twintig ontwikkelde landen. Dat spreiding heet diversificatie en het verkleint het risico dat één slechte investering je veel geld kost. Tot slot bepaal je hoeveel je wilt inleggen en hoe vaak. Veel beleggers kiezen voor een vast bedrag per maand, zodat ze niet hoeven na te denken over het juiste moment om in te stappen.
Veelgestelde vragen
Is beleggen in fondsen die een index volgen ook geschikt voor beginners?
Beleggen via een indexfonds wordt vaak gezien als een goede start voor beginners. Je hoeft geen beleggingskennis te hebben om een breed gespreide marktindex te volgen. De keuzes zijn beperkt en de strategie is overzichtelijk. Wel is het verstandig om te begrijpen dat de waarde van je belegging kan schommelen en dat je verlies kunt lijden, zeker op de korte termijn.
Wat gebeurt er met mijn geld als de broker failliet gaat?
Als een broker failliet gaat, zijn jouw beleggingen in principe beschermd. Jouw aandelen of fondsdeelnemingen staan namelijk op jouw naam en vallen niet in de boedel van de broker. In Nederland geldt ook het beleggersbeschermingsstelsel, dat tot 20.000 euro dekt als beleggingen toch niet kunnen worden teruggegeven. Het is wel verstandig om te beleggen bij een broker die onder toezicht staat van de AFM of een andere Europese toezichthouder.
Moet ik belasting betalen over winst uit indexfondsen?
In Nederland betaal je geen belasting over de winst die je maakt met beleggen in fondsen. De Nederlandse belastingdienst werkt met een vermogensrendementsheffing in box 3. Dat betekent dat je belasting betaalt over je totale vermogen boven een bepaalde grens, ongeacht of je winst of verlies hebt gemaakt. Het werkelijke rendement telt fiscaal gezien niet mee. Dit systeem is de laatste jaren aan verandering onderhevig, dus het is verstandig om de actuele regels te raadplegen via de website van de Belastingdienst.