Beurskoersen zijn de prijzen van aandelen op de beurs. Ze veranderen de hele dag, soms van minuut tot minuut. Veel mensen volgen deze prijzen met interesse, maar begrijpen niet altijd wat erachter zit. Hoe komen die prijzen tot stand? En wat kun je ermee? Dit blog legt het stap voor stap uit.
Hoe aandelenkoersen tot stand komen
Een aandelenkoers is simpel gezegd de prijs die iemand op dit moment wil betalen voor een aandeel. Die prijs ontstaat door vraag en aanbod. Als veel mensen een aandeel willen kopen, stijgt de prijs. Als meer mensen willen verkopen dan kopen, daalt de prijs. Dit gebeurt razendsnel op de beurs, want duizenden mensen en computerprogramma’s handelen tegelijkertijd. De prijs die je ziet op een beurspagina is dus het resultaat van al die transacties bij elkaar. Bedrijven als Apple, Shell of ASML hebben allemaal hun eigen koers, die voortdurend beweegt tijdens openingstijden van de beurs.
Wat een koers omhoog of omlaag trekt
Allerlei factoren beïnvloeden de prijs van een aandeel. Nieuws over een bedrijf speelt een grote rol. Denk aan goede winstcijfers, een nieuwe topmanager of een groot contract dat binnenkomt. Maar ook nieuws van buiten het bedrijf telt mee. Renteverhogingen van centrale banken, politieke spanningen of een stijgende olieprijs kunnen de gehele aandelenmarkt in beweging zetten. Zelfs het vertrouwen van beleggers, soms gevoed door geruchten of verwachtingen, duwt koersen al op of neer voordat er iets concreets is gebeurd. Dit maakt aandelenhandel zo onvoorspelbaar en tegelijk zo interessant voor mensen die de markt volgen.
Aandelenindices geven een breder beeld
Eén enkel aandeel zegt niet veel over hoe het met de hele markt gaat. Daarom zijn er aandelenindices, zoals de Dow Jones, de AEX of de S&P 500. Een index bundelt de koersen van meerdere grote bedrijven in één getal. De Dow Jones Industrial Average, ook wel de Dow Jones genoemd, volgt dertig grote Amerikaanse bedrijven. Als die index stijgt, gaat het over het algemeen goed met die bedrijven samen. De AEX doet hetzelfde voor de 25 grootste fondsen die op de Amsterdamse beurs staan genoteerd. Door een index te volgen in plaats van losse aandelen, zie je in één oogopslag hoe een markt of land er financieel voor staat. Beleggers gebruiken indices ook als maatstaf: gaat mijn belegging beter of slechter dan de markt als geheel?
Waarom het volgen van koersen nuttig is
Niet iedereen die koersen volgt, is ook een actieve belegger. Veel mensen houden de aandelenmarkt in de gaten omdat het iets zegt over de economie. Als de beurs langdurig daalt, kan dat een signaal zijn dat bedrijven het moeilijk hebben of dat er onzekerheid is in de wereld. Stijgen de koersen juist langere tijd, dan wijst dat vaak op vertrouwen en groei. Voor mensen die geld hebben belegd in een pensioenfonds of een beleggingsfonds, is het slim om te begrijpen hoe koersen werken. Zo weet je beter wat er met je geld gebeurt en raak je minder snel in paniek bij een tijdelijke daling. Koersen lezen is een vaardigheid die je kunt leren, ook als je er verder niets mee doet.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een aandelenkoers en een index?
Een aandelenkoers is de prijs van één specifiek aandeel, zoals dat van één bedrijf. Een index is een gemiddelde van meerdere aandelen samen. De AEX combineert bijvoorbeeld de 25 grootste aandelen op de Amsterdamse beurs tot één getal, zodat je in één oogopslag ziet hoe die groep bedrijven het doet.
Hoe vaak veranderen koersen?
Aandelenkoersen veranderen voortdurend tijdens de openingstijden van de beurs. In de praktijk kunnen prijzen meerdere keren per seconde bewegen, afhankelijk van hoeveel er verhandeld wordt. Buiten de openingstijden staan de koersen stil, al kunnen er soms nog transacties plaatsvinden op zogenoemde namarkten.
Kan een aandelenkoers ook naar nul zakken?
Ja, dat is mogelijk. Als een bedrijf failliet gaat, kan de waarde van het aandeel naar nul dalen. Beleggers verliezen dan het geld dat ze in dat aandeel hebben gestoken. Dit is zeldzaam bij grote, stabiele bedrijven, maar het risico bestaat altijd. Daarom spreiden veel beleggers hun geld over meerdere aandelen of fondsen.
Wat betekent het als een aandeel ex dividend gaat?
Als een aandeel ex dividend gaat, heeft het recht op het volgende dividend zijn waarde al verwerkt in de prijs. Op de dag dat dit gebeurt, daalt de koers meestal met een bedrag dat gelijk is aan het dividend. Wie het aandeel op die dag koopt, ontvangt dat dividend niet meer. Dit is een normaal onderdeel van hoe dividenduitkeringen werken op de beurs.