Beurskoersen bepalen dagelijks of beleggers blij zijn of zich zorgen maken. Ze staan op de voorpagina van financiële kranten, ze bepalen de waarde van pensioenfondsen en ze laten zien hoe het gaat met grote bedrijven. Toch weten veel mensen niet precies wat die getallen betekenen. Hoe komt een koers tot stand? En waarom stijgt de ene dag alles, terwijl de volgende dag alles daalt? Dit artikel legt het stap voor stap uit, zonder ingewikkeld jargon.
Hoe een aandelenkoers tot stand komt
Een koers is simpel gezegd de prijs van een aandeel op een bepaald moment. Die prijs wordt bepaald door vraag en aanbod. Als veel mensen een aandeel willen kopen, stijgt de prijs. Als meer mensen willen verkopen dan kopen, daalt die prijs. Dit gebeurt continu tijdens openingstijden van de beurs. De beurs in Amsterdam, de Euronext, is bijvoorbeeld open van 09:00 tot 17:30 uur. In die tijd verandert de prijs van een aandeel soms wel honderden keren. Achter elke prijsbeweging zit een reden: een kwartaalcijfer dat tegenvalt, een topmanager die vertrekt of een overname die wordt aangekondigd. Al dat nieuws verwerkt de markt razendsnel in de prijs van een aandeel.
Wat zijn beursindices en waarom zijn ze handig
Eén enkel aandeel volgen geeft maar een klein beeld van de markt. Daarom bestaan er indices, zoals de AEX, de Dow Jones of de S&P 500. Zo’n index bundelt een groep aandelen en laat in één getal zien hoe die groep er als geheel voor staat. De AEX bevat de 25 grootste bedrijven die in Amsterdam genoteerd staan, zoals ASML, Shell en Unilever. De Dow Jones telt 30 grote Amerikaanse bedrijven, waaronder Apple en Microsoft. Wanneer de Dow Jones stijgt, gaat het in het algemeen goed met die grote Amerikaanse ondernemingen. Een index werkt als een thermometer: het geeft de temperatuur van een markt aan zonder dat je elk aandeel apart hoeft te bekijken. Beleggers en economen gebruiken indices dan ook als graadmeter voor het vertrouwen in een economie.
Waarom koersen stijgen en dalen
De redenen achter koersbewegingen zijn soms logisch, soms verrassend. Bedrijfsresultaten spelen een grote rol. Verdient een bedrijf meer dan verwacht, dan stijgt de aandelenprijs vaak direct. Maar ook zaken buiten het bedrijf zelf tellen mee. Een renteverhoging door een centrale bank, zoals de Europese Centrale Bank of de Amerikaanse Federal Reserve, kan aandelenkoersen flink drukken. Een hogere rente maakt lenen duurder voor bedrijven, wat ten koste gaat van hun winst. Politieke onrust, natuurrampen of een handelsakkoord tussen landen doen ook iets met de markt. Zelfs het gevoel van beleggers, het zogenoemde sentiment, heeft invloed. Als mensen bang zijn, verkopen ze aandelen. Als ze vertrouwen hebben in de toekomst, kopen ze juist. Die emoties versterken bewegingen in de markt, soms meer dan de feiten rechtvaardigen.
Waar je actuele koersinformatie vindt en hoe je die leest
Wie de stand van de markt wil volgen, hoeft daar niet ver voor te zoeken. Banken zoals ABN AMRO bieden live koersinformatie aan op hun website. Financiële platforms en apps tonen realtime prijzen van aandelen, obligaties en grondstoffen. Ook gespecialiseerde nieuwssites zoals Het Financieele Dagblad publiceren actuele koersen van beurzen wereldwijd, van Amsterdam tot New York. Naast de prijs zelf zie je bij een aandeel meestal ook andere gegevens staan, zoals de verandering ten opzichte van gisteren, het handelsvolume en de hoogste en laagste prijs van de dag. Die informatie samen geeft een beter beeld dan de prijs alleen. Een koers die stijgt terwijl het handelsvolume laag is, zegt minder dan een stijging met hoog volume. Wie leert hoe hij die gegevens leest, begrijpt de markt een stuk beter.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een aandeel en een index?
Een aandeel is een klein stukje eigendom van één bedrijf. Een index is een verzameling van meerdere aandelen die samen één getal vormen. De AEX is bijvoorbeeld een index van de 25 grootste Nederlandse beursbedrijven. Je kunt een index niet direct kopen, maar via speciale beleggingsfondsen, zogenoemde ETF’s, kun je wel meebewegen met een index.
Hoe vaak veranderen beurskoersen?
Koersen veranderen voortdurend tijdens de openingstijden van de beurs. Op werkdagen verandert de prijs van een populair aandeel soms wel honderden keren per dag. Buiten openingstijden staan koersen stil, maar bij de opening de volgende dag kunnen ze direct sterk afwijken van de slotkoers van de vorige dag.
Kan ik als gewone spaarder ook beleggen in aandelen?
Gewone spaarders kunnen via een bank of een online beleggingsplatform aandelen kopen. Je hebt hiervoor geen grote bedragen nodig. Sommige platforms laten je al starten met tientallen euro’s. Het is wel verstandig om je goed te laten informeren over de risico’s, want aandelenkoersen kunnen ook flink dalen.
Wat betekent het als een koers premarket beweegt?
Premarket betekent dat er al handel plaatsvindt vóór de officiële openingstijd van de beurs. Dit gebeurt vooral in de Verenigde Staten. Groot nieuws buiten openingstijden, zoals sterke bedrijfscijfers of een politieke aankondiging, kan dan al invloed hebben op de prijs voordat de beurs officieel opent.