Een goed contract voorkomt misverstanden en beschermt beide partijen als het fout gaat. Met de juiste aanpak en een aantal slimme tips voor het opstellen van contracten zorg je dat er geen belangrijke afspraken ontbreken en dat alles juridisch klopt.
Begin met heldere afspraken op papier
Veel contractproblemen ontstaan doordat afspraken mondeling zijn gemaakt of vaag zijn omschreven. Schrijf daarom altijd op wat je afspreekt, ook als je de andere partij goed kent. Een contract hoeft niet lang te zijn, maar moet wel duidelijk zijn. Gebruik gewone taal en vermijd juridisch jargon waar dat niet nodig is. Zo begrijpen beide partijen precies wat er staat.
Zet in het contract wie de partijen zijn, wat er precies wordt afgesproken, wat de looptijd is en wat er gebeurt als iemand zich niet aan de afspraken houdt. Dat zijn de basisblokken van elk contract.
Welke onderdelen mag je nooit vergeten?
Een waterdicht contract bevat een aantal vaste onderdelen. Mis je er één, dan kan dat later voor problemen zorgen. Zorg in elk geval dat de volgende zaken erin staan:
- De volledige namen en gegevens van alle betrokken partijen
- Een duidelijke omschrijving van wat er wordt geleverd of gedaan
- De prijs of vergoeding en wanneer die betaald wordt
- De startdatum en einddatum of looptijd
- Wat er gebeurt als iemand zijn afspraken niet nakomt
- Hoe je het contract kunt opzeggen of aanpassen
- Welk recht van toepassing is, bij voorkeur het Nederlands recht als je in Nederland werkt
- Handtekening van alle partijen, met datum
Vergeet ook niet een bepaling op te nemen over aansprakelijkheid. Wie is verantwoordelijk als er iets misgaat? En tot welk bedrag? Dit voorkomt discussie achteraf.
Schrijf zo concreet mogelijk
Vage formuleringen zijn een veelgemaakte fout bij het opstellen van contracten. Schrijf niet “de opdracht wordt zo snel mogelijk afgerond”, maar zet er een concrete datum in. Schrijf niet “een redelijke vergoeding”, maar noem een bedrag of een manier om dat bedrag te berekenen.
Hoe concreter je bent, hoe minder ruimte er is voor verschillende interpretaties. Dat geldt ook voor begrippen die je gebruikt. Definieer aan het begin van het contract wat je bedoelt met specifieke termen, zeker als ze in meerdere artikelen terugkomen.
Denk vooruit: wat als het misgaat?
Een goed contract bereidt je voor op situaties die je liever niet verwacht. Wat gebeurt er als de opdrachtnemer ziek wordt? Wat als de klant niet betaalt? Wat als er overmacht is, zoals een brand of een overstroming?
Zet in het contract een duidelijke regeling voor dit soort situaties. Denk aan een betalingsregeling bij te late betaling, een opzegtermijn bij langdurige samenwerking en een clausule over wat er als overmacht wordt gezien. Zo weet iedereen vooraf waar hij aan toe is.
Laat het contract nakijken
Heb je zelf een contract opgesteld? Laat het dan altijd nakijken door iemand met juridische kennis, zeker bij grotere belangen. Een advocaat of jurist ziet snel of er iets ontbreekt of onduidelijk is. Voor standaardcontracten, zoals een eenvoudige freelanceopdracht, kun je ook gebruikmaken van bestaande sjablonen. Let er dan wel op dat je het sjabloon aanpast aan jouw specifieke situatie.
Er zijn ook digitale hulpmiddelen beschikbaar die je helpen bij het opstellen van contracten. Zo zijn er speciale AI-tools ontwikkeld die feedback geven op een concept en wijzen op mogelijke lacunes. Die tools vervangen een jurist niet, maar kunnen wel een handig startpunt zijn.
Sla contracten goed op en houd ze up-to-date
Zorg dat je altijd een ondertekend exemplaar bewaart, zowel digitaal als op papier. Spreek ook af hoe je omgaat met wijzigingen. Als jullie later aanvullende afspraken maken, leg die dan schriftelijk vast als bijlage bij het originele contract. Zo voorkom je dat er onduidelijkheid ontstaat over welke versie geldt.
Bekijk bestaande contracten ook regelmatig opnieuw. Zijn de afspraken nog passend? Is de situatie veranderd? Update het contract als dat nodig is, zodat het altijd aansluit bij de werkelijkheid.
Wat nu?
Goede tips voor het opstellen van contracten komen neer op één ding: wees duidelijk, volledig en denk vooruit. Neem de tijd om alles goed op te schrijven en laat het nakijken als er veel van afhangt. Een goed contract kost even tijd, maar voorkomt veel gedoe later.
Veelgestelde vragen
Moet een contract altijd schriftelijk zijn om geldig te zijn?
Een contract hoeft in veel gevallen niet schriftelijk te zijn om geldig te zijn. In Nederland kun je ook mondeling een overeenkomst sluiten. Maar een schriftelijk contract is veel beter te bewijzen als er later een conflict ontstaat. Voor sommige overeenkomsten, zoals de aankoop van een woning, is een schriftelijk contract wettelijk verplicht.
Mag ik zelf een contract opstellen zonder advocaat?
Je mag zelf een contract opstellen. Er is geen verplichting om een advocaat in te schakelen. Voor eenvoudige afspraken is dat prima. Bij ingewikkeldere situaties, zoals een samenwerkingscontract of een contract met grote financiële gevolgen, is het verstandig om een jurist te laten meekijken. Zo weet je zeker dat er niets ontbreekt.
Wat is een aansprakelijkheidsbepaling en waarom is die belangrijk?
Een aansprakelijkheidsbepaling is een artikel in een contract waarin staat wie verantwoordelijk is als er schade ontstaat en tot welk bedrag. Zonder zo’n bepaling kun je onbeperkt aansprakelijk zijn voor schade die de andere partij lijdt. Door de aansprakelijkheid te beperken of te verdelen, bescherm je jezelf tegen onverwacht hoge claims.
Hoe zorg ik dat een contract rechtsgeldig ondertekend is?
Een contract is rechtsgeldig ondertekend als alle partijen hun handtekening hebben gezet en de datum vermeld staat. Dat kan zowel op papier als digitaal. Bij een digitale handtekening is het belangrijk dat deze voldoet aan de wettelijke eisen. Een gewone scan van een handtekening is in veel gevallen ook geldig, maar een gekwalificeerde digitale handtekening geeft meer zekerheid.