Vermogen is iets waar bijna iedereen over nadenkt, maar wat veel mensen toch lastig vinden om te begrijpen. Het gaat om alles wat je bezit: spaargeld, een huis, aandelen of andere waardevolle spullen. Wat je aan schulden hebt, trek je daarvan af. Wat overblijft, is jouw nettobezit. Sommige mensen bouwen dat langzaam op over tientallen jaren. Anderen erven het of verdienen het in korte tijd. En dan zijn er mensen zoals Mark Rutte, die jarenlang als premier werkte voor een salaris van iets meer dan 100.000 euro per jaar en daarmee toch een bescheiden spaarpot wist op te bouwen.
Hoe mensen geld opbouwen in de praktijk
De meeste mensen bouwen hun financiële positie op via sparen en werken. Een vast inkomen, maandelijks een deel opzijzetten en verstandig omgaan met uitgaven: dat is voor velen de basis. Toch is sparen alleen zelden genoeg om echt welvarend te worden. Wie zijn geld op een spaarrekening laat staan, ziet de koopkracht door inflatie langzaam dalen. Beleggen is een manier om daar iets aan te doen. Denk aan aandelen, obligaties of vastgoed. Bij aandelen koop je een klein stukje van een bedrijf. Als dat bedrijf het goed doet, stijgt de waarde van jouw stukje mee. Vastgoed werkt anders: je koopt een woning of pand, en dat kan in waarde stijgen terwijl je er ondertussen huurinkomsten uit haalt. Beide manieren brengen risico met zich mee, maar over een lange periode leveren ze gemiddeld meer op dan een gewone spaarrekening.
Wat politici en topfunctionarissen verdienen
Het salaris van een minister-president in Nederland ligt rond de 110.000 euro per jaar. Dat klinkt als veel, maar in vergelijking met topfuncties in het bedrijfsleven is het bescheiden. Mark Rutte werkte bijna 14 jaar als premier en had daarvoor ook al jaren een politiek salaris. Zijn totale spaargeld en bezittingen worden geschat op enkele honderdduizenden euro’s. Daarmee is hij verre van een miljonair. Interessant is dat zijn inkomen flink omhoog ging na zijn politieke carrière. Als secretaris-generaal van de NAVO verdient hij naar schatting ruim 300.000 euro per jaar, belastingvrij. Dat is meer dan drie keer zijn salaris als premier. Zo zie je dat een overstap naar een internationale functie een grote financiële sprong kan betekenen, ook voor iemand die zijn hele leven in de publieke sector werkte.
Belasting en vermogen in Nederland
In Nederland betaal je belasting over je bezittingen via box 3 in de inkomstenbelasting. De Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement: een aanname over hoeveel jouw geld oplevert, ook als dat in werkelijkheid minder is. Over dat berekende rendement betaal je dan belasting. Dit systeem staat al jaren ter discussie, omdat het voor mensen met spaargeld vaak oneerlijk uitpakt. Wie spaart en weinig rendement maakt, betaalt soms toch relatief veel. De overheid werkt aan een nieuw systeem waarbij de belasting gebaseerd wordt op het werkelijke rendement. Dat is eerlijker, maar ook ingewikkelder om bij te houden. Naast box 3 speelt ook erfbelasting een rol. Wie geld of een huis erft, betaalt daarover belasting aan de staat. Hoe hoog dat is, hangt af van de relatie met degene die is overleden en van de waarde van de erfenis.
Kleine stappen die op de lange termijn tellen
Je hoeft geen groot salaris te hebben om aan je financiële toekomst te werken. Kleine, vaste bedragen opzijzetten werkt op de lange termijn heel goed door het principe van samengestelde rente. Dat betekent dat je niet alleen rente krijgt over je inleg, maar ook over de rente die je al hebt ontvangen. Begin je vroeg, dan hoef je minder in te leggen om hetzelfde eindresultaat te bereiken als iemand die pas later begint. Verder helpt het om schulden zo snel mogelijk af te lossen, zeker schulden met een hoge rente. Een lening met vijf procent rente kost je meer dan een belegging met drie procent oplevert. Dat klinkt logisch, maar veel mensen vergeten dit in de praktijk. Tot slot is het verstandig om na te denken over je pensioen. De AOW alleen is voor de meeste mensen niet genoeg om comfortabel van te leven. Een aanvullend pensioen via werk of een eigen spaarpot maakt dan een groot verschil.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bruto en netto bezittingen?
Bruto bezittingen zijn alles wat je hebt: spaargeld, een huis, aandelen en andere waardevolle zaken bij elkaar opgeteld. Netto bezittingen zijn wat overblijft als je daar je schulden van aftrekt, zoals een hypotheek of lening. Dat nettobedrag geeft een eerlijker beeld van je werkelijke financiële situatie.
Hoeveel spaargeld heb je nodig voor financiële vrijheid?
Financiële vrijheid betekent dat je niet meer hoeft te werken omdat je genoeg bezit om van te leven. Een veelgebruikte vuistregel is dat je 25 keer je jaarlijkse uitgaven nodig hebt. Geef je 30.000 euro per jaar uit, dan is een opgebouwd bedrag van 750.000 euro een veelgenoemd uitgangspunt. Dit verschilt per persoon en situatie.
Is het slim om op jonge leeftijd al te beginnen met beleggen?
Op jonge leeftijd beginnen met beleggen heeft een groot voordeel: de tijd. Hoe langer je belegd geld de kans krijgt om te groeien, hoe groter het uiteindelijke resultaat. Wel is het verstandig om eerst een financiële buffer op te bouwen en geen geld te beleggen dat je op korte termijn nodig hebt. Beleggen brengt altijd risico met zich mee.
Wat gebeurt er met je spaargeld als je overlijdt?
Als je overlijdt, gaat je spaargeld over op je erfgenamen. Die betalen daarover erfbelasting aan de Belastingdienst. Hoe hoog die belasting is, hangt af van de relatie met de overledene en de omvang van de erfenis. Partners en kinderen betalen minder dan verdere familieleden of vrienden. Met een testament kun je zelf regelen wie wat krijgt.